Tijdens de laatste bijbelintroductie zei brother David zowaar iets echt goed en krachtig:
“When you ask young people that have visited Taizé, ‘what did you like about this play?’ I notice they always say: ‘I feel at home here’. And that’s a bit strange, eh? You’re far away from home, far away from family and friends, maybe you have your mobile phone but no computer, no television, you don’t have your own room; you sleep with 5 or 6 other people in these barracks, the food is, wel… *insert laughter van ons* let’s say simple. You don’t even have a knife or fork but have to eat everything with a spoon! But still, all these people say, they feel at home.”

Je thuis voelen. Ik denk dat het iets is wat vrijwel iedereen in Taizé ervaart, zowel de mensen die er voor het eerst komen als degene die er al zes keer zijn geweest, de mensen die steeds weer terug zullen komen en zij die het voor een keer genoeg vonden. Ik weet niet of ik een poging moet doen om uit te leggen hoe dat komt, ik weet ook niet of ik dat kán. Ik vrees dat het dan een lang blabla-verhaal wordt, waarna de lezer tot de conclusie komt dat ik a. wel degelijk tot een sekte behoor, b. teveel wierrook heb binnen gekregen en daarom vage verhalen op hang of c. ongenuanceerd en romantisch ingesteld ben, en de realiteit uit het oog verlies. En dan heb ik het nog niet eens over groep d die nu al is afgehaakt, maar goed. Ik ben er nu nog zo vol van dat ik graag een soort sfeer impressie wil geven van hoe het afgelopen week was. Om in ieder geval optie C te ontkrachten; het eten was lekker maar weinig en bijzonder vitamine-arm, het chloorwater bijzonder discutabel, ik begin niet eens over de ‘thee’, ik heb het vreselijk koud gehad, ik was op bepaalde momenten eenzaam, verdrietig en onzeker, the welcome on the field en the night guards moeten niet zo moeilijk doen en brother David was een vriendelijke man maar gaf geen extreem diepzinnige introducties. En ik kan over nog wel meer dingen uitweiden, maar dat was dus helemaal niet de bedoeling van dit stukje.

Over alleen de feitelijke gegevens kan ik vrij lang doen. Van 18 tot 25 oktober ben ik in Taizé geweest. We reisden in een bus met een groep 16 tot 29 jarigen uit Utrecht/Leiden en een groep Taizé-gangers uit Ermelo; een klein deel kende ik al, het merendeel niet.

Er is in Taizé een vaste structuur, maar voor mij geeft deze vrijheid en rust, geeft een basis aan de dag die je verder zeer persoonlijk in kan kleuren. Om 8.15 is er een gebed, tussen 9.00 en 10.00 ontbijt, om 10.00 is er een bijbelintroductie van het thema van die week, tegen 11.00 ga je daar verder op in kleinere groepjes, om 12.20 is er weer een gebed, daarop aansluiten is er weer lunch; om 14.00 is er een zangrepetitie, om 17.00 thee, om 19.00 het avondeten, om 20.30 het gebed, daarna kan je naar Oyak om te kletsen, te drinken, wat je maar wilt, en er zijn altijd wel mensen die ’s avonds langer in de kerk blijven of later terug gaan; ik ben op z’n laatst rond 12 uur ’s nachts uit de kerk gegaan, en elke keer bleven er nog een flink aantal mensen zingen. Dan heb je ook nog het werk, maar dat hangt heel erg van het soort werk af. Als je in ’s ochtends (schoonmaken, afwassen) in een working team zit, heb je ’s middags je bijbelintroductie en small group, als je ’s middags (welcome on the field, schoonmaken, afwassen, vuilnis ophalen, kinderopvang, etc.), ’s avonds (afwassen, voedsel of thee uitdelen) of ’s nachts (night welcome, night guards) werkt heb je dus gewoon ’s ochtends je gespreksgroepje en werk je op een ander tijdstip.

De eerste dag zat ik met vriendelijke maar vooral veel stille mensen (2 uit onze bus, 2 andere Nederlandse meisjes, 3 Duitsers) in een gespreksgroepje, kwam er niet echt een interessant gespreksopgang en bovendien was er een veel boeiender alternatief. Mijn dove huisgenootje organiseerde en reisde met de Ermelo-groep, met wie een bus deelden, en zij had haar tolk en een gebarende vriendin mee; daarnaast waren er nog twee meisjes die door hun werk konden gebaren en hadden zij een dove Duitse vrouw en haar horende maar dus ook gebarende echtgenoot ontmoet, en samen vormden zij een gespreksgroepje. Er was slechts nog een Duitse, die helemaal geen gebaren kon of kende maar wel een vriendin van het echtpaar was. Daar ben ik de tweede dag bij gegaan, en het was zelfs als het inhoudelijk niet zo boeiend was heel leuk om te zien hoe goed je kan communiceren met een mengeling van Nederlandse Gebaren Taal, NmG, Duitse Gebaren Taal, DmG, International Signs, Nederlands, Engels en Duits (voertaal: Engels ondersteund met de gebaren die je kende) kon komen. We hebben ook dagen gehad, zoals de woensdag en donderdag waarop we ons niet al te lang met het thema van die dag bezig hielden maar zelf samen iets gingen doen, zoals de kleine crypte en het prachtige orthodoxe kerkje die iets onder de hoofdkerk zitten bekijken en elkaar dan Taizé liedjes met Duitse of Nederlandse gebaren leren. Sowieso was dat best een hit; het is ontzettend handig om te kunnen gebaren als het stil was voor de gebeden begonnen, en het is heel leuk en mooi om met de liedjes mee te gebaren. Dat vonden wel meer mensen, waardoor er momenten waren dat veel mensen die wij niet kenden, niet Nederlands, niet doof waren onze gebaren overnamen (wat ook in de hilarische situatie resulteerde dat een paar mensen braaf gebaarden dat ze koning aap waren, omdat mijn huisgenote dit voor de grap in een liedje had verwerkt, zonder dat ze het door hadden xD). Daarnaast was het ook leuk om over het echte thema van gedachten te wisselen en ondanks een wat aarzelend begin hadden we aan het eind van de week allemaal wel iets persoonlijks gedeeld, gewoon, omdat het paste, en omdat het veilig genoeg voelde om dat te doen.

Op zondag, de dag dat we aankwamen en alles geregeld wordt, schreef ik me samen met Maud (eerste keer) en Diederik (vijfde keer, nu permanent), met wie ik al bevriend was voor deze reis, me vrolijk in voor het ‘small dishwashing team’. We constateerden al vrij snel dat ‘small dishwashing’ niet betekent dat je een kleine afwas hebt, maar dat je de kleine dingen moet afwassen, als in, alle dienbladen, kopjes, lepels en borden die mensen bij de thee en bij supper gebruikten. Dat is best een stapel afwas, voor de 800 a 1000 mensen die er op dat moment waren. Ondanks de kou de eerste paar dagen heb ik een ontzettende lol gehad, met het zingen tijdens het afwassen, klieren met sop, praten met Duitsers (Ik: “Was machen wir??” Diederik: “SPASS”, Lara: “You mean you’re having fun, right?” ik: “Yes, but I have the feeling that it isn’t totally correct Deutsch.” Lara heel erg oprecht en verbaasd: “Oh, that was German??” en niet in de laatste plaats door Olga. Olga was de Russische permanent die het hoofd van de small dishwashing team was, en hield al van ons vanaf de eerste dag. Een gemeenschappelijke vriend die haar in de zomer als permanent ontmoette, had een pakje voor haar meegegeven waar ze extreem gelukkig van werd. Bovendien waren we brave werkers en is zij gewoon een ontzettend lief, pluizig persoon dat al heel snel van iedereen leek te hielden. Zij bepaalde en startte de laatste liedjes, en toen we op een avond bij haar gingen zitten vroeg ze aan ons onze verzoeknummers en op de laatste dag zijn we plat geknuffeld.

In de vrije uren heb ik gewandeld door de omgeving, gestudeerd, in het prachtige heel oude heel stille stiltekerkje gezeten, gepraat, in de stilte tuin gewandeld of gezeten, genoten van de momenten dat er zon was, genoten van de momenten dat de regen heel erg mooi was, genoten van het prachtige, weidse uitzicht met ditto wolken- of sterrenhemel.

Maar alles wat Taizé Taizé maakt, en wat deze week zo bijzonder maakt, wat mij raakt is heel wat moeilijker uit te leggen. Haast ongrijpbaar. Het zit ‘m in de wetenschap dat je elkaar daar nodig hebt om alles draaiende te houden, ‘samenwerken’ is geen loos begrip maar een alledaagse realiteit, noodzakelijk zelfs. Dat alleen al geeft sfeer aan de hele omgeving. Naast dat je samen werkt, bén je ook samen. Iedereen eet min of meer op hetzelfde moment, en je bidt samen. Natuurlijk wordt de stilte door iedereen anders ervaren; ik ben er zelf na al die jaren aan gewend, sommige vinden het in het begin 10 vreselijk lange minuten. Mensen bidden, maar kunnen ook nadenken, gewoon stil zijn, mediteren, sommige schrijven, en heel vaak blijkt er maar een bijzonder dunne scheiding tussen die handelingen te zijn. De hele kerk is één stem, één gebed als de typische Taizé liederen worden gezongen. Het kon komen door een tekst, door een melodie of gewoonweg door het moment zelf dat ik opeens merkte dat ik zat te huilen. De mensen die mij ooit hebben zien huilen zijn op één hand te tellen, maar in Taizé is het niet vreemd. Het voelt er zo veilig, zo vertrouwd, dat ik merkte dat ik veel opener was, naar de wereld en de mensen om me heen, naar God, naar mezelf. Niet per se in woorden, maar soms ook juist in het zwijgend naast elkaar lopen. En er zijn zat momenten geweest dat ik alleen was, letterlijk en/of figuurlijk, maar soms was dat juist prettig, en zo niet, dan was er voor mij steeds snel genoeg iemand in de buurt die me beter liet voelen. Meestal waren dat Maud en Diederik, aan wie ik al gehecht was en aan wie ik nog veel sterker gehecht ben geraakt afgelopen week, maar soms juist ook mensen die ik helemaal niet goed kende. En op mijn beurt weet ik dat ik soms ook iets voor anderen kon betekenen, op een heel simpele manier.

Maar zelfs dit zijn maar allemaal kleine voorbeeldjes, aspecten, van iets waar ik nog wat langer over na moet denken om het op een goede, correcte manier te verwoorden, iets dat groter is, dieper gaat, iets dat zorgt dat Taizé een thuis is voor mensen, een plaats waar je kan leven, waar je kan zíjn. Waardoor de lucht meer zuurstof bevat en Jezus gewoon tussen ons in zat in de kerk. En waar het heel normaal is om dit soort dingen te voelen, die toch wat hoogdravend klinkt zo tussen colleges en boodschappen doen, met een druilerige miezer regen. Misschien had ik wel kunnen verstaan in de gehele soberse Taizé stijl, door slechts één zin van een lied te citeren: “La ténebre ne point ténebre, devant toi, la nuit comme le jour est lumiere”.

[link]
[link]

In het Frans, maar met erg goede beelden, o.a. van onze afwasplaats: [link]